Выніковы саміт ЕАЭС. Стратэгічныя кірункі развіцця еўразійскай інтэграцыі кіраўнікі дзяржаў абмеркавалі анлайн

Пад флагам Беларусі гэты год прайшоў і ў ЕАЭС. Пры гэтым наша краіна завяршае старшынства ў Еўразійскім саюзе гучнымі набыццямі. Сёння геаграфічна саюз пераадолеў Атлантыку і вярнуў Узбекістан. Афіцыйныя Гавана і Ташкент публічна сталі краінамі-назіральнікамі ў ЕАЭС. Другім дасягненнем стала прыняцце стратэгіі развіцця саюза да 2025 года. А ў ёй і пашырэнне зоны свабоднага гандлю з Іранам, Індыяй, Інданезіяй і Манголіяй, і вырашэнне спрэчных пакуль пытанняў, напрыклад, па роўным доступе да газавай трубы, і якасна новыя праекты - лічбавізацыя, медыцына. Апошняе асабліва актуальна, паколькі з каранавірусам свету, здаецца, прыйдзецца жыць яшчэ доўга. Агульны лейтматыў Еўразійскага саміту, які правёў сёння прэзідэнт Беларусі, - нягледзячы на ўсе палітычныя, эканамічныя і медыцынскія супрацьпаказанні года, саюзнікі справіліся. Аб тым як, распавядзе наш палітычны аглядальнік Андрэй Крывашэеў.

У Мінску сёння 0, у Ташкенце плюс 2, у Гаване 11 цяпла. Такі прагноз, прычым не толькі надвор'я, але і эканоміка-палітычны, з сённяшняга дня становіцца агульнай еўразійскай справай. Куба і Узбекістан з гэтага часу афіцыйныя краіны-назіральнікі "еўразійскай пяцёркі". А гэта плацдарм для саюзнікаў у Лацінскай Амерыцы і вяртанне ў Цэнтральную Азію. Згадзіцеся, у канцы цяжкага 2020 года пад старшынствам Беларусі гэта выдатнае, але далёка не адзінае набыццё. Палітычныя катаклізмы, спад і закрыццё эканомік, націск звонку амаль не пакідалі шанцу на пазітыўны зыход года для саюзнікаў. Тым больш на яго пашырэнне. Тым больш у Малдове змена прэзідэнта. Хоць Ігар Дадон, перакананы еўразіец, застаецца адным з самых уплывовых палітыкаў у сваёй краіне. Арменія - тут таксама палітычныя хваляванні, але ўжо з-за цяжкай для Ерэвана развязкі карабахскага канфлікту. Пры гэтым саміт па закліку Беларусі адбыўся і нават зацвердзіў стратэгічную перспектыву.

Г.з. геаграфія Эканамічнага саюза сёння ахоплівае ўсю планету. А рынак з улікам Азіі - больш за палову ад сусветнага. Пра гэта, у прыватнасці, гаворыць Уладзімір Пуцін. Важны крок з сапраўднымі партнёрамі, Кітай, Індыя. Хутка новы этап, пагадненне "Адзін пояс і адзін шлях". Вялікага еўразійскага партнёрства.

А што навічкі-еўразійцы? Куба сціпла прапануе сваю адну з лепшых у свеце медыцыну і пасільную дапамогу ў барацьбе з пандэміяй. Зараз мала хто ўспомніць, але Італіі, якая пакутавала ад першай хвалі, першым дапамог не вялізны Еўрасаюз, а маленькая Куба. Яшчэ і адсюль рэпліка беларускага прэзідэнта - не скромнічайце.

З Узбекістанам прасцей. Не трэба пераадольваць Атлантыку і афіцыйны Ташкент - гэта замацаванне ў нашай Сярэдняй Азіі. Сёння Узбекістан праводзіць вывераную эканамічную мадэрнізацыю, бярэ і беларускі вопыт. Таму наўрад ці статус проста назіральніка задавольвае і Ташкент, і саюзнікаў. Пра гэта таксама гаворыць прэзідэнт.

Гістарычныя 13 гадзін і 42 хвіліны па мінскім часе - пункт адліку, калі Куба і Узбекістан афіцыйна і публічна сталі назіральнікамі. Відэаканферэнцыя, вядома, не ў стане перадаць значэнне моманту. Але ў скарбонцы беларускага старшынства за 2020 год гэта застанецца назаўжды.

З таго, што яшчэ атрымалася Беларусі і саюзнікам за адыходзячы год. Збліжаныя пазіцыі па АПК, энергетыцы (тут ёсць гістарычная Беларуская атамная станцыя) і транспарце. Дзякуючы "зялёным калідорам" - а гэта беларуска-казахстанская ініцыятыва - нашы краіны працягваюць гандляваць нават на піку пандэміі і не ўганяюць цэлыя сектары эканомікі і народы ў беднату і спусташэнне.

У беларускім малаку дагэтуль знаходзяць антыбіётыкі, калі трэба закрыць рынак. Засталіся шчыліны і ў сістэме дзяржзакупак. Плюс саюз адкрыты для імпарту нават па тых пазіцыях, якія вырабляюцца ўнутры ЕАЭС. А гэта і тэхніка, і АПК, і абаронка. Самае хваравітае з нявырашаных - адзіны рынак газу і тарыфы на яго прапампоўку. Калі груба, то гэта доступ да трубы ўсіх па справядлівых цэнах. Аб гэтым гавораць у Мінску, Бішкеку і Ерэване. Так, крок для Расіі і Казахстана выдатковы, але энергетычная бяспека і прывабнасць саюза на коне.

Па сумеснай вытворчасці вакцыны. А значыць, саюзнікам не прыйдзецца выстройвацца ў чаргу па імпарт, хутчэй будзе адкрытая эканоміка і свабоднае перамяшчэнне грамадзян. Плюс гэта доступ да фармтэхналогій сусветнага ўзроўню. Прынятая стратэгія 2025. Гэта 11 кірункаў і 332 канкрэтныя механізмы. Вялізная праца ад прамысловасці да культуры. Дарэчы, упершыню да эканамічнага блока дададзеная гуманітарная сфера. Праз яе сёння ўрываюцца ў нашу інтэграцыйную прастору. Трэба як мінімум умець абараняць.

Гэтая прапанова Казахстана, да якога пераходзіць старшынства ў 2021 годзе. Наступная сустрэча лідараў папярэдне прызначаная на май 2021-га, разлічваем на вочны фармат і першыя вынікі. Бо сам саюз - ужо не першая спроба сабраць Еўразію: быў ЕўрАзЭС з Украінай і Узбекістанам. Тады Штатам і Еўрасаюзу ўдалося разарваць саюзнікаў, паплаціліся за гэта ўсе. Цяперашняя інтэграцыя, магчыма, - апошні шанец замацавацца ў гісторыі паспяховым праектам. Іншага такога ў сучасным свеце войнаў, пандэмій і гібрыдных атак можа і не быць.