Клёцкі з душамі, поразаўская банкуха - Беларусь запрашае ў падарожжа па кулінарных традыцыях

Што аб'ядноўвае жыхароў Беларусі? Нацыянальная кухня! Беларусы прапаноўваюць не проста ежу - гісторыю на талерцы. А ў снежні, месяцы гастратурызму, яшчэ і праводзяць майстар-класы па прыгатаванні страў, прапаноўваюць "смачныя" туры.

Дарэчы, у гастранамічную экспедыцыю па краіне зараз можна адправіцца і з дапамогай карты. Якая ж Беларусь на смак?

Бігас, наліснікі, ламанцы, цярцюха і кнышы - усё гэта назвы беларускіх страў. Праз сотні гадоў некаторыя з іх гатуюцца сучасны лад, але ёсць і тыя, што захавалі сваю аўтэнтычнасць. Здымачная група "Першага інфармацыйнага" вырашыла вывучыць адну з візітных картак Свіслацкага раёна.

Незвычайны дэсерт поразаўская банкуха візуальна падобны на елку, па смаку чымсьці нагадвае вафельныя трубачкі. А ласавацца ім можна і праз год.

"Самы першы этап - змешваем сметанковае масла самай вышэйшай пробы з цукровай пудрай, таму што з цукрам вельмі доўга. Асцярожна аддзяляем жаўткі ад бялкоў. Бялкі мы потым будзем узбіваць, а жаўткі дадаем па чарзе. Адзін жаўток, адну лыжку мукі дадаем у цеста", - падзялілася сакрэтамі прыгатавання загадчыца Поразаўскага сектара культуры і вольнага часу Алена Андрушко.

Падчас замешвання цеста патрэбныя мінімум дзве гаспадыні. Румяніць дэсерт трэба строга ў печы і толькі на бярозавых або альховых дровах.

Працэс прыгатавання займае каля 8 гадзін. Трэба 60 яек і па кілаграме смятаны, сметанковага масла, цукровай пудры і мукі.

Улічваючы ўсе нюансы, банкуху ўжо шмат гадоў падаюць па вялікіх святах або на вяселле. А з 2019 года яна занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі.

У падарожжа, запраўленае старонкамі гісторыі, можна адправіцца з дапамогай турыстычнай карты. На яе распрацоўку і друк спатрэбілася каля года. Апісаны кулінарныя традыцыі і святочныя фуд-мерапрыемствы ў розных рэгіёнах Беларусі, а таксама стравы, якія гатуюць па ўсёй краіне, і ўнікальныя, рэцэпт якіх ведаюць толькі ў канкрэтным месцы.

Ірына Шылай, рэдактар РУП "Белкартаграфія":

"Клёцкі з душамі характэрныя для Віцебшчыны. Першапачаткова клёцкі гатаваліся з мучнога цеста. І толькі ў XIX стагоддзі яны сталі большыя, іх сталі гатаваць з бульбыі. Што ж такое душы? Гэта маленькае начынне ў выглядзе маленькага кавалачка сала. І вельмі цікавая для мяне страва - гэта цярцюха. Калі мы рыхтавалі карту, некаторыя стравы былі асабліва цікавыя для нас як назвай, так і па складзе. І ў выніку некаторыя стравы мы гатавалі самі. Цярцюха - гэта адна з тых страў, якую мне захацелася паспрабаваць яшчэ і таму, што ў мяне мама з Зэльвенскага раёна, і было вельмі цікава, што ж елі нашы продкі".

У паўсядзённым меню жыхароў аграгарадка Адэльск, што ў Гродзенскім раёне, бабка, хатні хлеб, клінковы сыр. Тут дагэтуль гатуюць па старажытных рэцэптах. І многія з іх занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей. Акрамя таго, традыцыйны ласунак пераднавагодняга стала - ламанцы.

Галіна Глябовіч, мясцовая гаспадыня:

"Пячэцца так: мука, вада, соль і цукар. Раскатваецца ў тоненькае цеста, ставіцца ў духоўку. Атрымліваюцца румяныя скарыначкі. А ламанцы чаму? Таму што выпечанае цеста ламаецца. Разводзім загадзя перамолаты мак з кіпячонай вадзіцай і цукрам. Салодкай заліўкай заліваем гэтыя ламанцы. І яны павінны трошкі пастаяць, каб стаць мякчэй. І гасцям за святочным сталом потым падаецца гэта як дэсерт".

У месяц гастранамічнага турызму ў Беларусі праводзяць дэгустацыі і майстар-класы, прапаноўваюць каля сотні "смачных" тураў, дзе паказваюць, што наша кухня - гэта не толькі дранікі і мачанка.

"У беларускай кухні ёсць элементы рускай, украінскай, польскай, яўрэйскай, нямецкай, італьянскай, французскай, нават турэцкай кухні, - расказала эксперт беларускай кухні шэф-повар Алена Мікульчык. - Былі сялянская і гарадская кухні, шляхецкая кухня. Шляхецкая кухня вельмі дынамічная. Сялянская кухня вельмі кансерватыўная. І вось на гэтай розніцы сфарміравалася ўнікальная беларуская кухня, дзе захаваліся і рэцэпты, якім тысячу гадоў, і ўсе навінкі, якія з'явіліся ў Еўропе і блізкім замежжы, адаптаваныя пад беларусаў".

У Беларусі гатовыя прапанаваць гасцям не толькі насычаную экскурсійную праграму, лячэнне ў санаторыях і адпачынак на прыродзе. У рэспубліцы рэгулярна праводзяць гастранамічныя фестывалі, якія вабяць гурманаў з усяго свету.