А. Лукашэнка: Саюзная дзяржава можа прапанаваць ЕАЭС і СНД лепшыя напрацоўкі

Гэты тыдзень стаў сапраўды знакавым для вялікай палітыкі. Шэраг самітаў падагульніла маштабная анлайн-сустрэча ў рамках СНД, якая аб'яднала лідараў краін. Хіба што Малдова была прадстаўлена прэм'ерам. Але сам факт гатоўнасці да дыялогу краіны, якая павярнулася да Еўропы, ужо гаворыць пра многае. Значнасць постсавецкай інтэграцыі пад сумненне не ставіць ніхто. Больш за тое, яе роля ўзрастае ва ўсім свеце і як процівага калектыўнаму Захаду, і як магутнага рэгіянальнага гульца, з якім лічацца ва ўсіх сферах сусветнага парадку дня. Менавіта гэты пасыл прайшоў чырвонай ніткай праз увесь дыялог.

Наш Прэзідэнт сёння заклікаў удзельнікаў да далейшага аб'яднання намаганняў у Садружнасці. Тут таксама трэба адзначыць, што гэты год праходзіць пад знакам старшынства нашай краіны ў СНД. Таму мадэратарам сустрэчы быў Аляксандр Лукашэнка.

І як падкрэсліць беларускі лідар, толькі разам можна паспяхова супрацьстаяць усім выклікам і пагрозам, колькасць якіх не становіцца меншай. А інтэграцыйны вопыт Беларусі і Расіі - прыклад для Садружнасці. У цэлым прэзідэнты разгледзелі 11 пытанняў, актуальных для аб'яднання, высунулі шэраг ініцыятыў. Беларусь заклікала не зацягваць з іх рэалізацыяй. Пра самае прыкметнае з дыялогу лідараў - Вольга Анішчанка.

Не пройдзе і сутак, як кіраўнікі дзяржаў, але ўжо з папраўкай на самую вялікую постсавецкую інтэграцыю, зноў выходзяць на сувязь. Сярэдзіна кастрычніка, як і планавалі пад заслону мінулага года, час вялікай палітыкі фармату СНД. Усё зноў анлайн. І здаецца, што ўсе ўжо добра прызабылі аб урачыстых цырыманіялах, прынятых у такіх выпадках, чырвоных дарожках, флагах у стройны рад і поцісках рук прэзідэнтаў. Толькі традыцыйная праверка, каб сувязь не падвяла, што бывала.

А чуць адзін аднаго важна не толькі літаральна. Бо часам становішча ў СНД абвострана не толькі ўнутранымі супярэчнасцямі кагосьці з краін-удзельніц. Паміж суседзямі таксама хапае пажараў. Магчыма, так бы гэты саміт і пачаўся з карабахскай тэмы, якая зноў на слыху ў рэгіёне, калі б Беларусь не была старшынёй-2021. Так што задаваць тон будзе Аляксандр Лукашэнка. І ён задаў, ізноў наракаючы на вымушаныя зносіны на адлегласці і заклікаючы да выканання ўсіх дамоўленасцей у Садружнасці на прыкладзе (як бы нясціпла ні гучала) Мінска, які пагадненняў прытрымліваўся заўсёды.

Ініцыятыў, дарэчы, сёння будзе нямала. А нешта нават атрымае падтрымку як раз на саміце. Але пра гэта крыху пазней. А вось канцэпцыя інтэграцыі (яе прымалі ў мінулым снежні, калі Беларусь станавілася ля руля аб'яднання), што называецца, спраўджваецца. З нуля пісаць не прыйшлося. Дадалі толькі актуальнае. А гэта эканоміка. Маўляў, кааперацыйныя сувязі - лёс не толькі еўразійскага саюза. Для СНД гэта таксама быў бы моцны падмурак. І сёння Аляксандр Лукашэнка, звяртаючыся да лідараў, скажа проста: мы не проста можам дапоўніць адзін аднаго. Гэта неабходнасць.

А наогул Прэзідэнт, насуперак крытыцы Садружнасці, па-ранейшаму ўпэўнены: тады, у пачатку незалежнасці СНД, нібы купал накрыла былых саюзнікаў. Як ведаць, якім бы хаосам усё абярнулася, не будзь таго рашэння ў Віскулях у снежні 1991. І вось ужо Садружнасці 30. Амаль усе ў зборы. І не прызнаць ролю інтэграцыі ў свеце не зможа, мабыць, ніхто. Як і тое, што быць разам сёння таксама крытычна важна - разам адказваць на санкцыі, абараняць саюзныя інтарэсы на сусветнай арэне, процідзейнічаць новым выклікам. Тым больш, ёсць прыклад для пераймання.

За агульным калі не сталом, то экранам 10 удзельнікаў. Усе, хто прынамсі апошнія гады адданы інтэграцыі ў Садружнасці. Нават Малдова, хай на ўзроўні прэм'ера, гатовая гаварыць аб сумеснай працы, нягледзячы на відавочна празаходні курс пасля апошняй прэзідэнцкай кампаніі. Але даму наперад не пусцяць. Нічога асабістага. Алфавіт вызначыць парадак удзелу. Аляксандр Лукашэнка перадасць слова лідару Азербайджана. І Аліеў скажа аб тым, чаго чакалі ўсе. Амаль год мінуў з моманту заканчэння вайны ў Нагорным Карабаху. І усім хацелася б, каб канфлікт застаўся ў мінулым. З Пашынянам яны яшчэ ўколяць адзін аднаго ўзаемнымі прэтэнзіямі. Але скажуць, мабыць, галоўнае: перамовы па мірным пагадненні і дэмаркацыі мяжы гатовыя пачаць і Азербайджан, і Арменія.

Словам, рэгіён на парозе важных трансфармацый, калі на коне сапраўдны мір і стабільнасць. І хай прэзідэнты Азербайджана і Арменіі амаль нічога не скажуць аб Садружнасці (пакуль вяродзяць старыя раны - не да агульнага парадку), Аляксандр Лукашэнка справядліва заўважыць: для саюзнікаў па інтэграцыі няма чужых праблем. І часам так важна пачуць аб сітуацыі на мяжы, што завецца, з першых вуснаў.

Прэзідэнт Казахстана нібы верне ўдзельнікаў у ранейшае рэчышча, заклікаўшы актывізаваць гандаль і ў цэлым агульныя эканамічныя праекты. Бо што здзіўляе Такаева? Унутры Садружнасці краіны гандлююць так мала, што гэтая доля не дабірае нават працэнта ад узроўню сусветнага гандлю! Вось дзе патэнцыял...

Такаеў таксама скажа аб уплыве COVID і ролі масавай імунізацыі. І закліча да ўзаемнага прызнання ў рамках Садружнасці пашпартоў вакцынацыі. Маўляў, толькі так можна бяспечна актывізаваць і дзелавыя кантакты, і перамяшчэнне грамадзян. А яшчэ адзначыць узросшыя пагрозы на знешнім контуры Садружнасці. Афганістан стаў старой новай праблемай для ўсяго свету. Але хіба мы маем права адмовіць у дапамозе мірным грамадзянам краіны? Зрэшты, аб гуманітарным баку гэтага медаля скажа і Кыргызстан.

Словам, раз ужо іскрыць каля агульных межаў, убаку не застанецца ніхто. Уладзімір Пуцін дае зразумець, што Афганістан сур'ёзна клапоціць не толькі суседзяў. Экстрэмісты, наркатрафік і тэрор - пагрозы, якія не перамагчы ў адзіночку.

Малдаўскі прэм'ер у нейкім сэнсе пачатковец у Садружнасці. Аляксандр Лукашэнка нават павіншуе Наталлю Гаўрыліцу з прызначэннем. На сваёй пасадзе яна са жніўня гэтага года. І што б не гаварылі скептыкі, маўляў, Малдове ў цяперашніх рэаліях ніяк не да Садружнасці, прэм'ер упэўнівае: патэнцыял аб'яднання вялізны! А еўрапейскі разварот, бадай, толькі на карысць.

Увогуле, сёння прэзідэнты былі канкрэтныя. Аляксандр Лукашэнка па выніку асабліва адзначыць прадуктыўнасць дыялогу, дзве гадзіны якога праляцелі ужо занадта хутка. І што тут дадаць? Хіба тое, што ўсе ініцыятывы кіраўнікоў дзяржаў па магчымасці атрымаюць працяг.

Вось ужо сапраўды адказ тым, хто Садружнасць па даўніне заве толькі дыялогавай пляцоўкай. Але тут гатовыя не толькі прапаноўваць, але і дзейнічаць. Хоць сёння ніхто не памяншае сілу слова ў процівагу сіле зброі. Бо як сёння трапна скажуць, нават дрэнны мір лепш за добрую вайну. І ў Садружнасці гатовыя зноў і зноў гаварыць аб агульным для ўсіх імкненні да мірнага суіснавання ў межах інтэграцыі і за яе межамі.