Саміт лідараў краін АДКБ прайшоў у рэжыме відэа-канферэнц-сувязі

Агульная бяспека і павышэнне эфектыўнасці АДКБ у наш няпросты час. Гэта галоўныя тэмы саміту лідараў краін - удзельніц Арганізацыі. Выступаючы сёння на сесіі Савета калектыўнай бяспекі АДКБ, Аляксандр Лукашэнка заклікаў удзельнікаў ваенна-палітычнага блока аб'яднацца супраць націску і ўмяшання звонку. Трэба нарошчваць узаемадзеянне ўнутры Арганізацыі. Гэта значыць трымацца разам і разам даваць адпор негатыву: ваеннаму, палітычнаму, інфармацыйнаму, эпідэмічнаму. Жыццё такое, што саюзніцтва сёння набывае асаблівы сэнс і дарагога вартае. Ад прэзідэнта гучала і пра глабальныя праблемы - турбуе нарошчванне ваеннай прысутнасці ЗША і НАТА ля заходніх межаў АДКБ. Ну а што да нашай краіны, нельга не заўважаць і адкрытага ўмяшання ва ўнутраныя справы, і шалёныя паводзіны Польшчы і краін Балтыі ў дачыненні да Беларусі. І лідары ў АДКБ прызнаюць: нам прыйшлося сутыкнуцца з беспрэцэдэнтным прэсінгам звонку. З-за пандэміі прыйшлося мець зносіны па відэасувязі. Як гэта паўплывала на разуменне паміж палітыкамі і што прагучала ад кіраўнікоў краін АДКБ па тэме бяспекі?

Спытаемся ў нашага аглядальніка Наталлі Брэвус.

Яшчэ ў кастрычніку ў АДКБ былі настроены аптымістычна і разлічвалі, што саміт лідараў пройдзе ў Маскве вочна. Але прыйшлося ўсё-такі здавольвацца анлайн-фарматам. Так, пандэмія дыктуе менавіта такі стыль працы ў год, які стаў сапраўдным выпрабаваннем на трываласць і не толькі для АДКБ.

Тысячы кіламетраў паміж лідарамі і адсутнасць асабістых зносін, якія так многа значаць у палітыцы, не перашкаджаюць гаварыць аб галоўным - аб тым, што сёння хвалюе. Да саміту ўсе дзяржавы аб'яднання падышлі з адназначным разуменнем: сітуацыя ў гэты высакосны год як ніколі складаная.

Наш прэзідэнт пачне з глабалі - відавочна, як дэфармуецца сістэма міжнародных адносін і механізмы кантролю над узбраеннямі. Яшчэ крок - і вось мы на парозе мілітарысцкай гонкі. Дадайце да гэтага рыторыку канфрантацыі - і вось ужо спіраль агрэсіі пачынае раскручвацца з новай сілай.

Сур'ёзную занепакоенасць выклікае нарошчванне ваеннай прысутнасці ЗША і НАТА ля заходніх межаў АДКБ. Прэзідэнт растлумачыў, што ў першую чаргу размова ідзе аб размяшчэнні дадатковага амерыканскага кантынгенту ў Польшчы і яе планах па стварэнні новых аб'ектаў ваеннай інфраструктуры.

Каранавірус, вядома, сур'ёзна ўскладніў жыццё ўсім. І пры гэтым агаліў сацыяльныя праблемы. Прычым найбольш востра гэта адчулі, здавалася б, краіны, якім няма чаго наракаць на недахоп дабрабыту. Іх захліснулі кавідныя бунты. І не толькі. Германія, Італія, Аўстрыя, Польшча.

І вось ужо еўрапейскія і амерыканскія паліцэйскія асабліва не цырымоняцца. Вадамёты і дубінкі - звычайная справа. З апошняга - гэта сотні медработнікаў у Нью-Ёрку бастуюць, патрабуючы павялічыць штат і палепшыць гарантаванне бяспекі персаналу. У Чэхіі на пратэсты выйшлі бізнесмены, якія перажываюць за даходы з-за каранавірусных абмежаванняў. Можна жартаваць пра сусветную закулісу, але, здаецца, гэты хаос камусьці вельмі патрэбны?

Што такое дваістыя стандарты і "санкцыённая дубінка" Беларусь ведае не па чутках. Не прывыкаць. А вось гібрыдныя атакі, маніпуляцыі, фэйкі, тэхналогіі каляровых рэвалюцый сталі непрыемным сюрпрызам гэтага года.

Пад поствыбарны шумок прыбраць Беларусь не атрымалася. Але гэта для ўсіх - і ў першую чаргу партнёраў па АДКБ - стала навукай. Бо так паасобку ўсіх "пераб'юць".

У сітуацыі беспрэцэдэнтнага націску важна, каб было на каго абаперціся. Здаецца, у такіх умовах саюзніцтва набывае новы сэнс. Узаемная падтрымка, неабыякавасць і адсутнасць нацыянальнага эгаізму сёння будзе на карысць усяму блоку.

Пуцін, вядома, скажа і пра намаганні па пераадоленні наступстваў віруснай атакі, і пра вакцыну, і пра тое, што пандэмія ўнесла карэктывы ў дзейнасць АДКБ. Большасць мерапрыемстваў праводзяцца ў анлайн-рэжыме, а частка аперацый і вучэнняў перанесена на больш позні тэрмін. Але гэта рабочыя моманты, а вось што нельга не заўважаць, дык гэта апошнія падзеі ў краінах АДКБ, з якіх атрымліваецца агульная карціна.

Супадзенне ці не, але як толькі наконт сітуацыі ў Карабаху загаварыў Пашынян, сувязь перапынілася.

Больш як месяц ваенных дзеянняў у Карабаху, але ўсё-такі розум узяў верх і кровапраліцце ўдалося спыніць. Удалося спыніць агонь і гібель людзей. Нягледзячы на праблему з гукам, галоўнае мы пачулі.

Невыпадкова на гэты раз наш прэзідэнт так шмат і эмацыянальна гаварыў аб неабходнасці працаваць разам не толькі калі з'яўляюцца праблемы і адкрыта душаць, але і наогул - у палітыцы, у ваеннай сферы і на інфармацыйным полі. Плюс да гэтага не пераставаць даваць адпор экстрэмізму, наркатычнай заразе, працаваць на апярэджанне. Усё гэта ўжо робяць у аб'яднанні.

У гэтай частцы калегі паўтаралі Лукашэнку. Усе разумеюць: без калектыўнай падтрымкі ў гэты няпросты час сапраўды не абысціся.

Дарэчы, прэзідэнт Казахстана закранае і ўнутрыпалітычны каляндар. У студзені ў Казахстане павінны прайсці выбары ў парламент па новым заканадаўстве. Бачачы, як на электаральнай глебе расхістваюць краіны, Такаеў загадзя папярэджвае: зробім усё, каб кампанія прайшла спакойна.

Менавіта ў Бішкеку год таму сустракаліся лідары АДКБ. І тады ніхто і прадбачыць не мог палітычны крызіс у гэтай краіне. Трыгерам беспарадкаў у Кыргызстане сталі менавіта парламенцкія выбары. У выніку вулічныя пратэсты чарговы раз перавярнулі сітуацыю ў краіне, якая зноў, адсоўваючы на другі план эканоміку і сацыяльныя праблемы людзей, будзе выбіраць кіраўніка дзяржавы. Апынуўшыся ўпершыню на экране сярод лідараў АДКБ, выконваючаму абавязкі прэзідэнта Кыргызстана прыйшлося лішні раз пераконваць партнёраў, што ўсё добра.

Здавалася б, лакальныя праблемы і ў кожнага свой "галаўны боль", але менавіта з гэтага складаецца агульны контур бяспекі на прасторы Еўразіі. Гэта разумеюць усе. У тым ліку і Таджыкістан, да якога ад Расіі пераходзіць старшынство ў Арганізацыі.

Нягледзячы на анлайн-фармат, гэта была добрая магчымасць абмеркаваць канкрэтныя пытанні. Па выніках саміту прыняты салідны пакет дакументаў, у тым ліку выніковая дэкларацыя і заява аб фарміраванні справядлівага і ўстойлівага абуладкавання свету. Зацверджаны план развіцця ваеннага супрацоўніцтва на найбліжэйшыя 5 гадоў і новая антынаркатычная стратэгія.

І хаця 2020 заканчваецца, яшчэ рана падводзіць вынікі няпростага года. Сёння адбыўся абмен меркаваннямі ў ваеннай сферы і бяспецы, а ўжо на наступным тыдні рыхтуецца размова ў эканамічнай плоскасці - у рамках еўразійскай інтэграцыі. Плюс прагучала, што было б нядрэнна ўсё-такі сустрэцца напрыканцы года. Лідары пакуль адназначна не адмаўляюцца ад такой магчымасці, вераць у лепшае.