Адкрыта пра вялікую палітыку. Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з дыпламатамі

Беларусь прадоўжыць мэтанакіравана і спакойна абараняць свой суверэнітэт і не дазволіць сутыкнуць расіян і беларусаў ва ўгоду чужым інтарэсам. Гэта выразная пазіцыя дзяржавы. І асабіста Прэзідэнта, які не бачыць ніякіх падстаў для змянення палітычнага курсу краіны. Гэта Аляксандр Лукашэнка заявіў сёння падчас вялікай сустрэчы з тымі, хто кіраваў знешнепалітычным ведамствам краіны ў розныя гады незалежнасці Беларусі. Падстава больш чым важкая - 100-гадовы юбілей айчыннай дыпламатыі.

Дыялог Прэзідэнта з дыпламатамі працягваўся 3,5 гадзіны. Тэм мноства: ад супрацоўніцтва з ключавымі партнёрамі, сітуацыі ў рэгіёне да знешнепалітычных прыярытэтаў. Афіцыйнаму Мінску пастаянна даводзіцца чуць папрокі: то за залішнюю скіраванасць у бок Захаду, то за залішні нахіл на Усход. Хаця па сутнасці ўся сітуацыя раскалыхваецца толькі ў полі інфармацыйным. Расія для Беларусі застаецца не проста галоўным партнёрам, гэта па-сапраўднаму братэрская дзяржава, дзе жывуць нашы людзі. Такіх прынцыпаў у Беларусі маюць намер прытрымлівацца і надалей. Пакуль жа толькі здзіўленне выклікаюць спробы тыражаваць у федэральных СМІ абсурдныя выпадкі, якія не звязаны з беларуска-расійскімі адносінамі. Дыпламатычны корпус - гэта вітрына любой дзяржавы: адстойвае нацыянальныя інтарэсы і ў той жа час адлюстроўвае ўвесь спектр глабальных знешніх працэсаў. А яшчэ дакладна вызначае месца сваёй Радзімы на сусветнай палітычнай арэне. Менавіта зараз, калі на пунктах судакранання калектыўных Захаду і Усходу зноў заштарміла, варта з асаблівай дбайнасцю падбіраць словы і даносіць сваю пазіцыю.

Новыя факты, што датычацца гучных медыйных укідаў апошніх дзён, і пытанні знешняй палітыкі ў матэрыяле Андрэя Крывашэева.

Ад станаўлення суверэнітэту, калі толькі нараджаўся вобраз сучаснай Беларусі і постсавецкую прастору ўпакоўвалі ў фармат СНД, да шматвектарнай, суверэннай палітыкі, саюзных інтэграцый і "Хельсінкі-2". Увесь няпросты шлях айчыннай дыпламатыі і каласальны вопыт яе правадыроў на розных этапах на адной сустрэчы. Яркая дата - 100-годдзе беларускай дыпслужбы, але для Кіраўніка дзяржавы гэта толькі падстава адкрыта пагаварыць з тымі, хто адстойваў і працягвае адстойваць нацыянальныя інтарэсы сваёй краіны на ўсіх пляцоўках вялікай і неспакойнай палітыкі і эканомікі.

Першыя прывітанні цёплыя і шчырыя, як бывае толькі на сустрэчы старых франтавых сяброў. Фронт, вядома, дыпламатычны, але ад таго не менш, а то і больш важны. Гавораць жа, што дыпламатыя - гэта працяг сутычкі, толькі мірнымі сродкамі.

Да адкрытага дыялогу запрасілі ўсіх, хто ўзначальваў МЗС на працягу двух дзесяцігоддзяў. Для гісторыі імгненне, але ў працы кожнага дыпламата былі свае падзеі-эпохі.

Напрыклад, Пётр Кузьміч Краўчанка першы ў найноўшай гісторыі. Гэта пры ім з асколка вялікай краіны Беларусь стала роўнай сярод роўных. Была створана СНД і наладжаны дыпадносіны з большасцю дзяржаў планеты.

Ну як пазбавіць краіну вопыту такіх аксакалаў? Адсюль першае даручэнне Прэзідэнта - фармат зрабіць традыцыйным, і не толькі на дыпламатычным полі.

Уладзімір Лявонавіч Сянько - пры ім беларусы зрабілі свой галоўны гістарычны выбар на карысць рэінтэграцыі. Адкрыта. На рэферэндуме. Насуперак знешняму развалу. Спачатку Супольнасць, а ў 1997-м Саюз Беларусі і Расіі. 20 гадоў мінула. Усялякае было, але ад волі народа не адхіснуліся. Мала таго - сабралі вакол ядра Еўразійскі саюз.

Невытлумачальны парадокс рэальнай палітыкі. Выбар на карысць інтэграцыі ў нас не змяняўся два дзесяцігоддзі. Але беларусаў за гэта спачатку называлі прасавецкімі, потым на Захадзе прарасійскімі (былі і санкцыі), а зараз за тую ж прынцыповасць, але ўжо з Усходу крытыкуюць як тых, што адыходзяць на Захад. Прэзідэнт акцэнтуе: пакуль гэта спекуляцыі ў прэсе, і факты падбіраюцца дробязныя і лжывыя, але тэндэнцыя сутыкнуць расійскіх і беларускіх грамадзян Саюзнай дзяржавы ўжо відавочная.

Ролікі з ілжывай варожасцю ў Беларусі, як гэты ў метро, перш выдумлялі і абмяркоўвалі ў Сетцы нашы і расійскія палітычныя маргіналы і блогеры. Гэтым жылі. Ну навошта сёння іх раскручваюць федэральныя расійскія СМІ? Гэта ж не цацкі. Няўжо нашаму саюзніку патрэбная другая Украіна?

Калі інфармацыйныя ўкіды ў СМІ - гэта артпадрыхтоўка да нафтавых і іншых перамоў, то гэта горшая стратэгія, якая б'е па ўласным грамадстве раней, чым па саюзніку. У нашых адносінах і дагэтуль бывалі складанасці. Нас літаральна выштурхоўвалі ў іншыя кантыненты. Але заўсёды хапала палітычнай волі не адысці ў крайнасць міжнацыянальнага разладу.

Праўда, няма ліха без дабра. Пры Сяргеі Мартынаве рэалізавалі прэзідэнцкую стратэгію далёкай дугі знешняй палітыкі. Зноў адкрылі Лацінскую Амерыку, Цэнтральную і Паўднёвую Азію, Афрыку і дайшлі да Аўстраліі. Хаця самым каштоўным набыццём той эпохі Сяргей Мартынаў і сёння лічыць Венесуэлу.

Ужо не раз было сказана: цяперашні нафтавы манеўр Расіі не фатальнасць, але прымяншае саюзныя пагадненні. Можна, вядома, па-бухгалтарску зводзіць дэбет з крэдытам, але ці варта, калі лік сапраўдных саюзнікаў ідзе на адзінкі.

Дарэчы, пра лік. Эпоха за тры гады пройдзена пры Урале Латыпаве. Напрыканцы тысячагоддзя беларускія дыпламаты сталі знешнеэканамічным штабам краіны. Спачатку эканоміка, затым палітыка.

Гэтыя прынцыпы працуюць і дагэтуль. Мы не лезем у палітыку суверэнных дзяржаў, а ў эканоміцы і гандлі стаім за лепшыя практыкі. Пры гэтым справядлівасць - гэта і галоўны крытэрый поспеху, і наш брэнд у дыпламатычнай працы. Гэтак жа справядліва, каб народы вырашыліся на наступны крок у інтэграцыі.

Шматвектарнасць, згаданая Прэзідэнтам, вырасла і памацнела, калі кіраўніком беларускай дыпламатыі быў Міхаіл Хвастоў. Гэта пачатак нулявых. Пазней будуць "нармандскія фарматы" і ПАСЕ ў Мінску, але менавіта тады Беларусь па драбінцы набірала вагу ў нашай Еўропе і рэпутацыю сумленнай і адказнай дзяржавы ў свеце.

Пазіцыя спакойнага і сумленнага партнёра спатрэбілася Еўропе ў 2009. Калі запалала Украіна, канцлер Германіі Ангела Меркель выбрала мінскую пляцоўку, а каля 150 000 украінцаў выбралі Беларусь як прытулак ад вайны. Прынялі ўсіх, але сёння не прымаем геапалітычныя гульні вакол украінскай трагедыі.

Украінскі канфлікт страляе па нашай Еўропе і ў прамым, і ў пераносным сэнсе. Тое, што Еўрасаюз пакуль не адчуў трафіку зброі з зоны канфлікту, шмат у чым беларуская заслуга.

Паводле сухой статыстыкі нашых пагранічнікаў. Толькі за мінулы 2018 год выяўлена 172 адзінкі зброі і больш за паўтары тысячы боепрыпасаў (1621 шт.). З іх на ўкраінскім участку прыкладна палова (76 адзінак зброі і 811 шт. боепрыпасаў). Ведаючы майстэрства беларускіх зялёных фуражак, кантрабандысты шукаюць і знаходзяць шляхі ў Расію, і ўжо потым праз адкрытую мяжу ствалы пранікаюць у Беларусь.

Чым не падстава спыніць геапалітычныя сваркі і вырашыць справу мірна або хоць бы сусветным дыялогам аб міры. Ініцыятыва беларускага лідара - Хельсінкі 2 - вядомая і нягучна, але падтрыманая ў Еўропе і Штатах. Перашкаджаюць амбіцыі, прычым не нашы, не беларускія.

За ўкраінскай трагедыяй сарамліва схаваныя і асабліва камерцыйныя, карыслівыя інтарэсы. Напрыклад, на паліўным рынку. Маўляў, Беларусь запраўляе ўкраінскія танкі. Пры тым што дасведчаным у рыначных раскладах вядома: мы запраўляем камбайны і трактары ад Чарнігава да Запарожжа і Палтавы. А ваенныя гульні - не наша справа або не наш бізнес.

Звесткі па санкцыёнцы аб'ектыўныя, і іх можна праверыць. У большасці выпадкаў гэта змова буйных расійскіх гандлёвых сетак, расійскіх жа перавозчыкаў, кантралёраў і пастаўшчыкоў, часцей нават не з Украіны, а з Еўрасаюза. Беларусь можа злавіць трафікёраў толькі на падробцы дакументаў або ля самай мяжы з Расіяй. Увозяць у Беларусь цалкам легальна.

Пры гэтым на адлоў санкцыёнкі ля апошняй мяжы наша краіна выдаткоўвае значныя рэсурсы. Паводле звестак мытні, за мінулы год выяўлена і спынена 1274 правапарушэнні, у 19 выпадках дайшло да крымінальных спраў.

Усё празрыста. Вось на сайце ТБ з розніцай 5 дзён у снежні спачатку патрапілі грушы і шампіньёны, затым - яблыкі і грушы. Атрымальнікі выгады - на ўсход ад Беларусі.

Непаразуменні з галоўным саюзнікам, ды яшчэ калі пад бокам кіпіць Украіна і Еўрасаюз, самі па сабе небяспечныя і недальнабачныя. Разумная дыпламатыя тут цэніцца асабліва. Роўна як і кампраміс. Хоць і ў яго ёсць мяжа. Ні адна дзяржава, якая паважае сябе, не будзе гандляваць дабрабытам людзей і суверэнітэтам, які ў пералічэнні таксама з'яўляецца галоўным залогам справядлівасці, дабрабыту і развіцця. І гэта таксама наша дыпламатычная традыцыя.

Шчыры дыялог з аксакаламі дыпламатыі працягваўся каля трох з паловай гадзін. Гаварылі і пра ролю Беларусі ў свеце, і прадметна аб узаемадзеянні з ключавымі краінамі, рэгіёнамі і аб'яднаннямі. Прэзідэнт выслухаў усе ацэнкі і ўсе ініцыятывы, адзначыўшы пры гэтым, што ламаць курс, кідацца ў знешняй палітыцы і грэбаваць спадчынай ні адзін з групы мудрацоў не прапанаваў.

Сустрэча завяршылася ўрачыстым і сімвалічным жэстам. Прэзідэнту як гаранту суверэнітэту і лідару, які, паводле канстытуцыі, фармулюе асновы і стратэгію беларускай знешняй палітыкі, уручылі медаль 100-годдзя дыпслужбы. Падкрэсліўшы: гэта ў прамым сэнсе служба - служэнне Бацькаўшчыне.

Далей была агульная фатаграфія. Як зборны вобраз беларускай дыпламатыі, якая расла і мацнела разам з суверэннай беларускай дзяржавай.

Дыпламаты на гэтым фота - людзі розных пакаленняў і палітычных поглядаў. Але ў ключавым пытанні яны аднадумцы: суверэнітэт і спакойнае развіццё Беларусі - гэта галоўная і няўхільная каштоўнасць. Такое адзінства, мабыць, лепшы доказ сталасці беларускага грамадства, знешняй палітыкі і самой незалежнай дзяржавы.