Звыш 800 фейкавых сайтаў: сілавікі выкрылі буйную сетку махлярскіх кол-цэнтраў у Мінску

У Беларусі выкрыта самая маштабная сетка кол-цэнтраў. Геаграфія іх злачынстваў - 180 краін. Штомесячны абарот, паводле звестак праваахоўнікаў, складаў ад 600 тыс. да 2 млн долараў - усё гэта грошы падманутых інвестараў. Затрыманы 55 чалавек - ад "абзвоншчыкаў" да арганізатараў.

Людзі верылі, што ўкладваюць грошы ў буйныя кампаніі, якія па факце нават не існавалі. Але аферысты спрытна стваралі бачнасць паспяховага гандлю на біржы і росту прыбытку, чым падкуплівалі кліентаў і вымушалі іх укладваць яшчэ больш грошай. А потым людзі заставаліся ні з чым. Дык хто ж сядзеў на другім канцы лініі, размаўляючы з пацярпелымі ад імя брокераў?

Гэта быў аўторак, і большасць супрацоўнікаў махлярскіх кол-цэнтраў (а гэта амаль 200 чалавек) знаходзілася на рабочых месцах. Мяркуючы па атмасферы, у якой праходзіла затрыманне, візіту старонніх людзей там ніхто не чакаў.

Супрацоўнікі ГУБАЗ і СК нанеслі візіт фігурантам 17 лютага. Офісы (4 па ўсім Мінску) штурмавалі ў адзін час, у гэтым дапамагалі байцы спецпадраздзяленняў МУС.

На працягу 5 гадоў ілжэброкеры выцягвалі грошы, напрыклад, пад выглядам інвестыцый на валютным рынку FOREX. Інвестараў знаходзілі праз фейкавыя сайты, якіх, па версіі следства, было створана больш чым 800.

"Грамадзяне, якія звярталіся да гэтых рэсурсаў, запаўнялі спецыяльныя анкеты, у якіх у электронным выглядзе паведамлялі свае прозвішчы, імёны, імёны па бацьку, абаненцкія нумары тэлефонаў і электронныя паштовыя скрыні", - расказаў намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення лічбавага развіцця папярэдняга следства Цэнтральнага апарату СК Беларусі Сяргей Гамко.

Далей адбываліся абзвоны. У размовах з кліентамі фігуранты ніколі не называліся сваім імем. Для гэтага ў іх было вялізнае мноства псеўданімаў - у матэрыялах спраў фігуруе 1,6 тыс. розных імён.

Стартавы дэпазіт складаў ад 500 долараў. Далей інвестарам з дапамогай інфаграфікі і рознага візуалу "малявалі" падробленыя справаздачы і ілжывую статыстыку прыбытковасці. Гэтым кліентаў падкуплівалі і змушалі працягваць уносіць усё новыя сумы. Ніхто з іх не падазраваў, што грошы праз інтэрнэт-пасткі выцякаюць зламыснікам на дроп-рахункі і крыптакашалькі. Абарот быў ад 600 тыс. да 2 млн долараў злачыннага прыбытку за месяц.

Два махлярскія кол-цэнтры размяшчаліся на тэрыторыі беларускай сталіцы і мелі адзіны дыстанцыйны цэнтр кіравання. Іх "жыццядзейнасць" забяспечвалі 7 аддзелаў - кожны меў сваю спецыфіку па завалоданні грошамі людзей: "абзвоншчыкі", спецыялісты па ўтрыманні кліентаў, тэхнічная і фінансавая падтрымка, бізнес-трэнеры, HR-рэкрутары. Некаторыя супрацоўнікі на рукі атрымлівалі ад 3 да 4 тыс. долараў. Новыя кандыдаты абавязкова праходзілі праз паліграф.

Сяргей Новік, начальнік 5-га ўпраўлення (па г. Мінску) ГУБАЗіК МУС Беларусі:

"Падбор кадраў у кол-цэнтры ажыццяўляўся ў тым ліку на афіцыйных пляцоўках, такіх як rabota.by, praca.by. З патэнцыйнымі супрацоўнікамі праводзілася сумоўе, пасля чаго яны накіроўваліся на двухтыднёвыя курсы. Падчас гэтых курсаў альбо пасля іх правядзення кандыдатаў апытвалі з выкарыстаннем паліграфа. Пры гэтым будучых работадаўцаў асабліва хвалявалі пытанні стаўлення кандыдатаў да праваахоўных органаў, а таксама адсутнасць маральных якасцяў. Пасля заканчэння курсаў усе кандыдаты здавалі залікі". 

Бяспеку гарантавала і ўласная ахова, і тэхнічныя меры засцярогі: у офісах стаялі трывожныя кнопкі, якія пры націску імгненна адключалі ўсе камп'ютары і блакавалі доступ да ўнутраных інфармацыйных рэсурсаў. Злачынцы былі ўпэўнены, што такая сістэма дазволіць ім знішчыць доказы раней, чым аператыўнікі ўвойдуць у памяшканні. Аднак калі дайшло да справы, гэтага не адбылося. Затрыманыя далі паказанні. Сярэдні ўзрост фігурантаў - ад 20 да 38 гадоў.

"Гэта 55 кіраўнікоў і ўдзельнікаў міжнароднай злачыннай арганізацыі. Сума ўрону толькі па адной справе склала больш за 1,1 млн долараў", - адзначыў Сяргей Гамко.

Ад дзеянняў кол-цэнтраў толькі ў Беларусі, паводле звестак СК, пацярпелі больш за 1 тыс. чалавек. Што датычыцца ўрону, ён ацэнены пакуль у 290 тыс. беларускіх рублёў, аднак гэтая сума, як і колькасць пацярпелых, пакуль ідзе расследаванне, можа змяніцца.

Сваю дзейнасць махлярскія кол-цэнтры маскіравалі пад законную. Яны хаваліся пад імёнамі арганізацый, якія аказвалі паслугі па стварэнні рэкламы, IT, тэлефонных інфармацыйна-даведачных служб. 9 чалавек у штаце - іншаземцы. Якая была іх роля ў гэтай гісторыі, праваахоўнікам яшчэ трэба высветліць.

18 затрыманых застаюцца пад вартай. Усім, акрамя аднаго, прад'яўлена абвінавачанне.