Беларускія навукоўцы адправяцца ў Арктыку: у фокусе - змяненне клімату

Беларускія навукоўцы адправяцца даследаваць Арктыку. І хаця Беларусь ад Паўночнага полюсу аддзяляюць тысячы кіламетраў, гэты рэгіён для нас - зона асаблівай увагі.

Арктыка - пункт прыцягнення не толькі для шукальнікаў прыгод, але і для вялікай навукі. Гэта ключавы аб'ект для вывучэння клімату, які аказвае вялікі ўплыў на Беларусь і работу літаральна ўсіх галін народнай гаспадаркі. Уварванне халодных арктычных мас асабліва востра адчувалася гэтай зімой.

Палярны раён - яшчэ і каласальная рэсурсавая база: газ, нафта, алмазы і рэдкія металы. Іх радовішчы залягаюць як на сушы, так і на марскім шэльфе.

"Гэта самае дзіўнае і самае прыгожае месца, якое мне калі-небудзь даводзілася бачыць. Проста таму, што яно сапраўды ўнікальнае з пункта погляду сваёй прыроды. Здавалася б, там няма нічога: няма зямлі, вельмі мала нейкага жыцця, але калі вы сустракаеце грэнландскага кіта, ён вялізны, і проста дзіўна, што такая жывёліна існуе і можа жыць у такіх шыротах", - падзялілася ўражаннямі навуковы супрацоўнік Інстытута агульнай і неарганічнай хіміі НАН Беларусі Ганна Дарашэнка.

У 2025 годзе ў маштабнай экспедыцыі ў Арктыцы пабывалі прадстаўнікі Рэспубліканскага атрада спецыяльнага прызначэння "ЗУБР" МНС Беларусі. У экстрэмальных умовах беларускія ратавальнікі адпрацоўвалі найскладанейшыя задачы сумесна з расійскімі калегамі.

Яўген Высоцкі, аператыўны дзяжурны цэнтра аператыўнага кіравання РАСП "ЗУБР" МНС Беларусі:

"Мэтамі экспедыцыі былі пракладка маршрутаў паміж населенымі пунктамі, даследаванне тактычных магчымасцяў тэхнікі, асабовага складу, выцягванне аўтамабіля, што праваліўся пад лёд, з выкарыстаннем альпінісцкага абсталявання, правядзенне такелажных работ па даставанні буйнагабарытнай тэхнікі, што захраснула ў снезе. Таксама для нас было новым вопытам вядзенне аварыйна-выратавальных работ ва ўмовах сходу лавін".

Аляксандр Курачкін, аператыўны дзяжурны цэнтра аператыўнага кіравання РАСП "ЗУБР" МНС Беларусі:

"Рух ажыццяўлялі вакол Чукоцкай аўтаномнай акругі ва ўмовах палярнай тундры. Працягласць шляху нашай экспедыцыі была каля 2,5 тыс. км, 17 сутак мы былі ў руху. Была выпрабавана баявая вопратка пажарнага, касцюмы хімічнай абароны трэцяга тыпу айчыннай вытворчасці таксама былі выпрабаваны ва ўмовах нізкіх тэмператур. Усё зарэкамендавала сябе станоўча".

Жалезная дысцыпліна і зладжанасць дзеянняў - арктычны вопыт спатрэбіўся ратавальнікам на практыцы ўжо ў гэтым сезоне, падчас ліквідацыі наступстваў снегападаў у Беларусі.

Дарэчы, у паўночных шыротах пратэсціравалі і спецтэхніку: аналагі ўсюдыходаў "Шэрп" даказалі сваю эфектыўнасць.

"Снегабалатаход "Шэрп" выкарыстоўваецца для правядзення аварыйна-выратавальных работ і пошукава-выратавальных работ ва ўмовах нізкіх тэмператур, ён можа перамяшчацца па вадзе, снезе і лёдзе", - адзначыў Яўген Высоцкі.

Арктыка - прастора для стратэгічнага партнёрства, новых лагістычных ланцужкоў і навуковых адкрыццяў. Дарэчы, паўвостраў Шміта і возера на Кольскім паўвостраве названыя ў гонар суайчыннікаў.