Забыць немагчыма: 11 красавіка - Міжнародны дзень вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў

11 красавіка - Міжнародны дзень вызвалення вязняў фашысцкіх канцлагераў. Паводле апошніх даных Генпракуратуры Беларусі, атрыманых падчас расследаванняў крымінальнай справы аб генацыдзе, на тэрыторыі рэспублікі знаходзілася 578 канцлагераў.

За гады акупацыі было знішчана некалькі соцень тысяч вязняў з Беларусі, Аўстрыі, Германіі, Чэхаславакіі і Польшчы.

11 красавіка 1945 года на фабрыцы смерці Бухенвальд разгарэлася інтэрнацыянальнае паўстанне за свабоду. Зняволеныя ўчынілі бунт са зброяй у руках. Самы вялікі нямецкі канцлагер паў ад рук знясіленых і пакалечаных вязняў. Самым буйным канцлагерам на акупіраванай тэрыторыі Савецкага Саюза стаў беларускі Трасцянец.

Валерый Талкачоў, кіраўнік следчай групы Генпракуратуры Беларусі па расследаванні крымінальнай справы аб генацыдзе беларускага народа: "Лічылася, што ў канцлагеры Трасцянец было знішчана 206 тыс. чалавек. Мы дакладна высветлілі, што гэтая трагічная лічба складае не менш чым 546 тыс. Гэта значыць гэта самы буйны лагер, які знаходзіўся на тэрыторыі Савецкага Саюза. Удумайцеся, 546 тыс. чалавечых жыццяў!"

На тэрыторыі Беларусі быў створаны адзіны лагер смерці - Азарычы, які стаў палігонам для выпрабавання бактэрыялагічнай зброі. Вязняў заражалі сыпным тыфам, пры гэтым яны знаходзіліся круглыя суткі ў балотах пад адкрытым небам. Тэмпература паветра апускалася да мінус 15. За 10 дзён існавання лагера смерці ў Азарычах загінулі больш чым 20 тыс. чалавек.

У жніўні 1941 года каля вёскі Масюкоўшчына быў створаны лагер для ваеннапалонных Шталаг-352. Больш як 140 тыс. чалавек змясцілі за калючы дрот. Самая страшная зіма 1941-1942 гадоў штодня забірала тысячы жыццяў вязняў.

За гады акупацыі Беларусь страціла амаль 3 млн чалавек - кожнага трэцяга. Канчатковая лічба страт яшчэ не высветлена, як і маштабы трагедыі. Крымінальная справа аб генацыдзе працягваецца, і кожны месяц з'яўляюцца новыя факты нацысцкіх злачынстваў на акупіраванай тэрыторыі Беларусі. Становяцца вядомыя раёны, дзе былі арганізаваны канцлагеры, і выяўляюцца месцы масавых знішчэнняў.